सार्थक ब्यूरो ।जेनजी आन्दोलनले नेपालको सामाजिक–राजनीतिक धरातललाई हल्लाइरहेको बेला मुख्यसचिव एकनारायण अर्यालले दिएको ताजा तथ्यांक अत्यन्तै गम्भीर छ। उनका अनुसार अहिलेसम्म आन्दोलनका क्रममा ७२ जनाको मृत्यु भइसकेको छ, जसमा ५९ जना प्रदर्शनकारी, १० जना कैदीबन्दी र ३ जना सुरक्षाकर्मी छन्। साथै १९१ जना घाइते छन् — जसमा १३४ जना प्रदर्शनकारी र ५७ जना प्रहरी परेका छन्।
यो तथ्यांक केवल आँकडा मात्र होइन, देशका परिवारहरूमा परेको असहनीय पीडा, त्रास, र अस्थिरताको प्रतिबिम्ब हो।
जेनजी आन्दोलनको सुरुवात युवाहरूको दीर्घकालीन असन्तुष्टि, भ्रष्टाचारविरुद्धको आक्रोश र राजनीतिक प्रणालीप्रति भरोसाको संकटबाट भएको देखिन्छ। यस्ता आन्दोलनहरू रोक्न र सम्बोधन गर्न राजनीतिक नेतृत्व र राज्य संयन्त्रको प्राथमिक जिम्मेवारी हुन्छ।
तर अहिलेसम्म देखिएको प्रतिक्रिया भने आन्दोलनलाई दबाउनेतर्फ बढी केन्द्रीत छ — जसले हिंसाको चक्रलाई झन् बल पुर्याएको छ।
७२ जनाको मृत्यु कुनै पनि लोकतान्त्रिक समाजमा सामान्य घटना होइन। यो मानवअधिकारको गम्भीर उल्लङ्घनको सङ्केत पनि हुन सक्छ।
राज्यले बल प्रयोग गर्दा अनुपातिकता, कानुनीता र आवश्यकताको सिद्धान्त पालना नगरेको भए त्यसले दीर्घकालीन अविश्वास र दण्डहीनताको संस्कार बल पुर्याउँछ।
त्यसैले, यस घटनाको स्वतन्त्र र निष्पक्ष छानबिन अनिवार्य छ, र दोषीहरूलाई राजनीतिक हैसियत हेर्नु बिना कानुनी कारबाही गर्नुपर्छ।
हिंसात्मक भिडन्तले न त आन्दोलन समाप्त हुन्छ न त स्थायित्व आउँछ। ७२ जनाको बलिदानले स्पष्ट देखाएको छ कि दमन होइन, संवाद नै दीर्घकालीन समाधानको बाटो हो।
सरकारले युवाहरूका वास्तविक मागहरूलाई सुनुवाइ गर्ने, तिनीहरूको प्रतिनिधिहरूसँग औपचारिक र विश्वासिलो वार्ता प्रक्रिया सुरु गर्ने जरुरी छ।
जेनजी आन्दोलनले पुरानो राजनीतिक अभ्यासप्रति आमजनताको भरोसा खस्कँदै गएको सन्देश दिएको छ। यो केवल सरकार परिवर्तनको माग होइन, व्यवस्था र सोच परिवर्तनको माग हो।
त्यसैले, सरकारले यो आन्दोलनलाई केवल सुरक्षा समस्या नभई राजनीतिक–सामाजिक पुनर्जागरणको संकेतका रूपमा लिनुपर्छ।
७२ जनाको मृत्यु केवल एउटा आन्दोलनको मूल्य होइन, राज्यको असफलताको चेतावनी संकेत हो।
अब पनि सरकार, राजनीतिक दलहरू र राज्य संयन्त्रले समयमै गम्भीर र समावेशी संवादको बाटो नअपनाए, आन्दोलन अझै हिंस्रक र व्यापक बन्न सक्छ।
यसकारण, अहिलेको प्राथमिकता जीवन रक्षा, न्याय सुनिश्चितता र संवादबाट समाधान खोज्ने हुनुपर्छ — यही मात्र मार्गले देशलाई पुनः स्थायित्व र आशातर्फ डोर्याउन सक्छ।








Discussion about this post