सार्थक ब्यूरो ।२४ भदौको घटनाले नेपाली समाजमा राजनीतिक र सामाजिक दुवै तहमा गहिरो घाउ बनाएको छ। तर पछिल्लो समय ती घटनासँग सम्बन्धित भिडियोहरू सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक हुन थालेपछि यसको अर्को पाटो—‘सेलेब्रिटी र जिम्मेवारी’—गम्भीर विमर्शको विषय बनेको छ। कलाकार, खेलाडी र मनोरञ्जन जगतका केही परिचित अनुहारहरू ती घटनामा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष संलग्न रहेको आरोपमा आलोचनाको केन्द्रमा छन्।
सेलेब्रिटीहरू समाजका लागि ‘आदर्श पात्र’का रूपमा प्रस्तुत गरिन्छन्। उनीहरूको बोली, व्यवहार र सहभागिता जनमानसमा गहिरो प्रभाव पार्ने गर्छ। तर भदौ २४ को हिंसात्मक घटनामा केही सेलेब्रिटीहरूको नाम जोडिँदा जनविश्वास नै हल्लिएको छ।
सार्वजनिक छविको आडमा लोकप्रियता र आर्थिक लाभ लिने व्यक्तिहरू जब विध्वंस र घृणाको राजनीति तिर उन्मुख देखिन्छन्, तब ‘सेलेब्रिटीको जिम्मेवारी’ भन्ने अवधारणा कमजोर बन्छ। यो केवल व्यक्तिगत पतन होइन, सांस्कृतिक नैतिकताको संकट हो।
सामाजिक सञ्जाल आज स्वतन्त्र अभिव्यक्तिको माध्यम मात्रै होइन, जनमत निर्माणको शक्तिशाली औजार बनेको छ। तर यो नै माध्यम अहिले भीड मानसिकता र ‘डिजिटल निन्दा’ को केन्द्रमा परिणत हुँदैछ।
भिडियो र तस्बिरहरूको बिना प्रमाण प्रचारले कहिलेकाहीँ न्यायिक प्रक्रियाभन्दा अघि नै सामाजिक फैसला सुनाइदिन्छ। यसले न्याय प्रणालीमाथि पनि दबाब सिर्जना गर्छ। सूचना र सनसनीबीचको सीमारेखा मेटिँदै जाँदा सत्य र अफवाहबीचको भेद कमजोर बन्दै गएको देखिन्छ।
मनोरञ्जन क्षेत्रका व्यक्ति वा कलाकारहरू राजनीतिक र सामाजिक विषयमा मत व्यक्त गर्न स्वतन्त्र छन्, तर त्यो स्वतन्त्रतासँग जिम्मेवारी पनि जोडिएको हुन्छ। जब तिनै सेलेब्रिटीहरू हिंसात्मक गतिविधिमा सहभागी भएको आरोपमा मुछिन्छन्, तब लोकप्रियताको राजनीति स्वतन्त्रताको होइन, दुरुपयोगको प्रतीक बन्छ।
कलाकारको हैसियतले जनभावनालाई सकारात्मक दिशामा लैजानुपर्नेमा, कतिपयले त्यसलाई आक्रोश र अराजकता फैलाउने माध्यम बनाउँदा, सांस्कृतिक क्षेत्र नै प्रश्नवाचक बनेको छ।
सामाजिक सञ्जालमा आलोचनासँगै ‘बहिष्कार अभियान’ पनि सुरु भएको छ। कुनै चलचित्र, संगीत वा व्यक्तिको करियर नै नष्ट पार्ने स्तरको डिजिटल आक्रमणले न्यायिक प्रक्रिया भन्दा पनि भावनात्मक प्रतिशोधलाई बल दिन्छ।
यसले अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रता र जनतामा विवेकपूर्ण विचारको अभ्यास दुवैलाई कमजोर बनाउँछ। समाजले न्याय माग्न सक्छ, तर भीडले फैसला सुनाउन मिल्दैन।
२४ भदौका घटनापछि सेलेब्रिटीहरूको भूमिका प्रश्नचिन्हमा परे पनि यसले एउटा अवसर पनि दिएको छ—सार्वजनिक जीवनमा पारदर्शिता, सत्यता र उत्तरदायित्वको पुनर्मूल्यांकन गर्ने।
कलाकार, खेलाडी वा सार्वजनिक व्यक्ति—जो कोही हुन्—उनीहरूको लोकप्रियता जनताको भरोसामा टिकेको हुन्छ। त्यो भरोसा गुमेपछि प्रतिष्ठा पुनःस्थापित गर्न वर्षौं लाग्छ।
यसैले, सामाजिक सञ्जालमा देखिएको ‘सेलेब्रिटीको नग्न रुप’ केवल केही व्यक्तिको पतन होइन—यो हाम्रो समाजको चेतना र मूल्यको परीक्षण पनि हो। जिम्मेवारी, सत्य र मर्यादामा फर्कन सकिएन भने, लोकप्रियता केवल क्षणिक भ्रम बनिरहनेछ।








Discussion about this post