मधुमेहबारे सचेतना जगाउँदै विश्व मधुमेह दिवस आज देशभर मनाइँदै

सार्थक ब्यूरो । आज नेपालसहित विश्वभर विश्व मधुमेह दिवस मनाइँदैछ। दिनभर विभिन्न जागरण कार्यक्रम, निःशुल्क स्वास्थ्य जाँच, परामर्श तथा समुदायस्तरीय गतिविधिहरू हुँदैछन्। दैनिक जीवनमै यस रोगले आम नागरिकलाई कसरी प्रभावित बनाइरहेको छ, र समयमै सचेत नहँुदा यो दीर्घरोगले कति ठूलो मानवीय पीडा निम्त्याउँछ भन्ने सन्देश दिन यस दिवसको विशेष अर्थ रहन्छ।
मधुमेह केवल चिकित्सकीय तथ्य मात्र होइन, हजारौँ परिवारको दैनिक चिन्ता, आर्थिक बोझ र जीवनशैली परिवर्तनको संघर्ष बनेको छ। यही पीडा कम गर्ने लक्ष्यसहित संयुक्त राष्ट्रसंघले सन् २००७ देखि यो दिवसलाई विश्वव्यापी अभियानको रूपमा अघि सारेको हो, जसले हरेक देशलाई आफ्ना नागरिकलाई सुरक्षित राख्ने दीर्घकालीन स्वास्थ्य नीतिमा जोड दिन प्रेरित गर्दै आएको छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनका तथ्यांकले बढ्दो चुनौती स्पष्ट गर्छन्—१९८० मा विश्वमा करीब १० करोड वयस्क मधुमेहबाट प्रभावित थिए भने २०१४ सम्म पुग्दा यो संख्या चार गुणाभन्दा बढी बढेर ४२ करोडभन्दा माथि पुगेको छ। मोटोपना, कामको चापले शारीरिक गतिविधिमा आएको कमी, र अस्वस्थ खानेबानी यस वृद्धि र जोखिमका प्रमुख कारण मानिन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार नियमित व्यायाम, पोषिलो तथा सन्तुलित भोजन, र धूम्रपान तथा मद्यपानबाट दूरी कायम गर्नु मधुमेह रोकथामका सर्वाधिक प्रभावकारी उपाय हुन्। तर धेरै परिवारले जीवनयापनको दिनचर्यामा यस्तो स्वास्थ्य–मैत्री अभ्यास समाहित गर्न चुनौती महसुस गर्दै आएका छन्, जसले यो रोगलाई अझ गहिरो सामाजिक समस्याको रूपमा उभ्याइरहेको छ।
यही पृष्ठभूमिमा विश्व स्वास्थ्य संगठनले देशहरूलाई दीर्घकालीन नीति, पर्याप्त स्वास्थ्य संरचना, तथा सर्वसाधारणलाई सजिलै अपनाउन सकिने जीवनशैली वातावरण निर्माणमा प्राथमिकता दिनुपर्ने सुझाव दिएको छ। आजको दिवसले फेरि एक पटक—मधुमेह केवल तथ्यांक होइन, लाखौँ मानिसका जीवनसँग जोडिएको मानवीय प्रश्न हो—भन्ने चेतना जगाइरहेको छ।