श्रीलङ्कामा चक्रवातको ठूलो प्रभाव, हजारौँ घर ध्वस्त–राहत प्रयास तीव्र

कोलम्बो— हालै आएको तीव्र चक्रवातका कारण श्रीलङ्का गम्भीर मानवीय र भौतिक संकटमा परेको छ। सरकारले आइतबार जारी गरेको नयाँ सूचनाअनुसार, प्रकोपबाट ज्यान जानेको संख्या ६ सयभन्दा बढी पुगेको छ भने प्रभावित जनसंख्या २० लाख नाघेको छ, जुन देशको कुल जनसंख्याको करिब दश प्रतिशत बराबर हो।
प्रकोप व्यवस्थापन केन्द्रका अनुसार पहाडी क्षेत्रमा भू–भाग अस्थिर बन्दै गएको छ, जसका कारण उद्धार टोलीलाई अवरोध महसुस भइरहेको छ। अवरुद्ध स्थानमा खाद्यान्न, औषधि र अत्यावश्यक सामग्री पुर्‍याउन सैनिक हेलिकोप्टर तथा विमान परिचालन गरिएको बताइएको छ। म्यानमारबाट प्राप्त भएको सहयोग सामग्री पनि वितरण सुरु भइसकेको छ।
सबैभन्दा ठूलो क्षति मध्यपहाडी चिया बगान क्षेत्रले बेहोरेको छ, जहाँ मात्र करिब पाँच सय मानिसको मृत्यु पुष्टि भएको छ। अझै दुई सयभन्दा बढी व्यक्तिका बारेमा जानकारी नआएकाले वास्तविक क्षतिभन्दा संख्या अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
देशभर ७५ हजारभन्दा बढी घरमा क्षति पुगेको छ, जसमा करीब पाँच हजार घर पूर्ण रूपमा नष्ट भएको सरकारी तथ्याङ्कमा उल्लेख छ। यसबीच शुक्रबार सरकारले व्यापक क्षतिपूर्ति तथा पुनर्निर्माण योजना सार्वजनिक गरेका छन्, जसअन्तर्गत प्रभावित परिवारलाई घर पुनःनिर्माण, रोजगारी पुनःथप्ने तथा व्यवसाय पुनःसञ्चालनका लागि सहयोग गरिनेछ।
सरकारी अधिकारीहरूले पुनर्निर्माणमा झन्डै ७ अर्ब अमेरिकी डलर खर्च लाग्ने प्रारम्भिक अनुमान गरेका छन्। यसै बीच अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले श्रीलङ्काको अनुरोधअनुसार थप २० करोड अमेरिकी डलर सहयोग उपलब्ध गराउने सम्भावनामा छलफल चलिरहेको जनाएको छ।
राष्ट्रपति अनुरा कुमारा दिस्सानायकले अर्थतन्त्र पुनःसुधारको बाटोमा भए पनि यस्तो ठूलो विपत्तिको सामना गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य अपरिहार्य रहेको बताएका छन्। सरकारद्वारा प्रस्तावित राहत योजनाअनुसार घटनामा ज्यान गुमाउने तथा स्थायी रूपमा अपाङ्गता भएका प्रत्येक व्यक्तिका परिवारलाई १० लाख रुपैयाँ क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराइनेछ।
यससँगै केन्द्रीय बैंकले नागरिकहरूको आर्थिक भार कम गर्न सबै बैंकलाई कर्जा पुनर्संरचना प्रक्रिया अघि बढाउन निर्देशन दिएको छ।