सार्थक अनलाईन
Live
Top Logo Side Ad
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
Live
No Result
View All Result
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
  • राजनीति
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
  • प्रदेश समाचार
  • रोचक
  • खेल समाचार
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
  • ENGLISH
  • ePaper

मदन भण्डारी सानो भूगोलका असाधारण राजनीतिक चिन्तक

सार्थक अनलाईन by सार्थक अनलाईन
२०८३ असार १४, आईतवार ८:१४
in Breaking (With Image), समाचार, हाम्रो विचार
0
मदन भण्डारी सानो भूगोलका असाधारण राजनीतिक चिन्तक

सार्थक डेस्क। नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनको इतिहासमा केही व्यक्तित्व यस्ता छन्, जसले आफ्नो समयलाई मात्र होइन, आगामी पुस्ताको राजनीतिक सोचलाई समेत गहिरो प्रभाव पार्छन्। जननेता मदन भण्डारी त्यस्ता दुर्लभ व्यक्तित्वमध्ये एक हुन्। उहाँको जन्मको ७५ वर्ष पूरा भइरहँदा उहाँको विचार, राजनीतिक योगदान र नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनमा खेलेको भूमिकामाथि पुनः गम्भीर समीक्षा गर्नु समयसापेक्ष आवश्यकता बनेको छ।
विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलन गम्भीर सङ्कटबाट गुज्रिरहेको, सोभियत संघ विघटनतर्फ उन्मुख रहेको र पूर्वी युरोपका समाजवादी शासनहरू धराशायी भइरहेका बेला नेपालमा एउटा नयाँ वैचारिक प्रयोगको सुरुवात भएको थियो। त्यही ऐतिहासिक मोडमा मदन भण्डारीले प्रस्तुत गरेको जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज) ले नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई नयाँ दिशा दिएको तथ्यलाई अस्वीकार गर्न सकिँदैन।
मार्क्सवाद कुनै जड सूत्र होइन, बरु समय, समाज र देशको विशिष्टताअनुसार त्यसको सिर्जनात्मक प्रयोग हुनुपर्छ भन्ने अवधारणालाई उहाँले नेपाली यथार्थसँग जोड्नुभयो। यही कारणले नेपालमा कम्युनिष्ट आन्दोलनले सशस्त्र संघर्षभन्दा जनमत, प्रतिस्पर्धा र लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई आफ्नो मुख्य आधार बनाउने वैचारिक मोड लिन सफल भयो।
विश्वका विभिन्न मुलुकमा समाजवादी आन्दोलनका आफ्नै मौलिक अभ्यासहरू रहेका छन्। रुस, चीन, भियतनाम, क्युबा वा लाओसको राजनीतिक यात्राले देखाउँछ कि कुनै पनि देशले अर्को देशको मोडल हुबहु अनुकरण गरेर सफलता हासिल गर्न सकेका छैनन्। मदन भण्डारीले पनि यही तथ्यलाई आत्मसात् गर्दै नेपाली समाजको बहुलतावादी चरित्रअनुसार जनताको बहुदलीय जनवादको अवधारणा अघि सार्नुभयो।
आज नेपालका कम्युनिष्ट शक्तिहरू निर्वाचन, संसदीय प्रतिस्पर्धा र लोकतान्त्रिक अभ्यासमार्फत राज्य सञ्चालनको केन्द्रमा पुग्न सकेका छन् भने त्यसको वैचारिक जग निर्माणमा मदन भण्डारीको योगदान निर्णायक देखिन्छ। विश्वका धेरै देशमा कम्युनिष्ट आन्दोलन कमजोर बन्दै गएको अवस्थामा नेपालमा भने त्यसले जनाधार कायम राख्न सफल हुनु आफैँमा विशिष्ट अनुभव हो।
यही कारणले मदन भण्डारीको विचार केवल एउटा दलको आन्तरिक मार्गनिर्देशनमा सीमित छैन, बरु नेपालको समग्र वाम आन्दोलनको बहसको केन्द्रबिन्दु बनेको छ। विभिन्न वैचारिक धारका नेताहरूले समेत उहाँका अवधारणालाई प्रत्यक्ष वा परोक्ष रूपमा स्वीकार गर्दै आएको तथ्यले त्यसको प्रभावकारिता पुष्टि गर्दछ।
माओवादी आन्दोलनको विकासक्रमलाई हेर्दा पनि अन्ततः लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धा र जनमतकै माध्यमबाट राजनीतिक वैधता प्राप्त गर्ने बाटो रोज्नुपरेको यथार्थलाई नजरअन्दाज गर्न सकिँदैन। यसले सशस्त्र संघर्षभन्दा लोकतान्त्रिक जनसहभागिताको मार्ग दीर्घकालीन रूपमा बढी प्रभावकारी हुने मदन भण्डारीको निष्कर्षलाई बल पुर्‍याएको छ।
तर, मदन भण्डारीको योगदानलाई केवल निर्वाचनवादी राजनीतिमा सीमित गरेर बुझ्नु त्रुटिपूर्ण हुनेछ। उहाँले समाजको बहुलता, विचारको प्रतिस्पर्धा, जनविश्वासको आवश्यकता र निरन्तर आत्मसमीक्षालाई कम्युनिष्ट आन्दोलनको जीवन्त आधारका रूपमा व्याख्या गर्नुभएको थियो। बहुदलीय जनवादको सार पनि यही हो ,जनताको स्वीकृतिबिना कुनै पनि राजनीतिक शक्तिले स्थायित्व पाउन सक्दैन।
आज विश्वव्यापी रूपमा श्रम, प्रविधि, वर्ग संरचना र सामाजिक सम्बन्धका स्वरूप बदलिरहेका छन्। परम्परागत राजनीतिक भाष्यहरूले मात्र नयाँ पुस्ताको आकांक्षा सम्बोधन गर्न सक्ने अवस्था छैन। यस्तो परिवेशमा मदन भण्डारीले जोड दिएको सिर्जनात्मकता, यथार्थवाद र जनकेन्द्रित राजनीतिक अभ्यास झन् सान्दर्भिक देखिन्छ।
नेपालजस्तो सानो देशमा जन्मिए पनि मदन भण्डारीले प्रतिपादन गरेको वैचारिक प्रयोग अन्तर्राष्ट्रिय कम्युनिष्ट आन्दोलनका लागि अध्ययनयोग्य विषय बनेको छ। यदि विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलनले आजका चुनौतीहरूको सामना गर्दै नयाँ बाटो खोज्न चाहन्छ भने स्थानीय यथार्थमा आधारित सिर्जनात्मक राजनीतिक अभ्यासको आवश्यकता अपरिहार्य छ भन्ने सन्देश मदन भण्डारीको जीवन र विचारले दिन्छ।
भौतिक रूपमा उहाँ हामीबीच नरहे पनि नेपालको लोकतान्त्रिक वाम आन्दोलन, जनमतको राजनीति र वैचारिक बहसमा उहाँको उपस्थिति अझै जीवित छ। सानो देशले जन्माएको त्यो असाधारण राजनीतिक चिन्तकको योगदानलाई सम्झनु केवल श्रद्धाञ्जली मात्र होइन, वर्तमान र भविष्यको राजनीतिक दिशाबोधको विषय पनि हो।

Previous Post

जननेता मदन भण्डारीको ७५औँ जन्मजयन्तीमा राष्ट्रिय विचार गोष्ठी जारी

Next Post

प्रतिनिधिसभाबाट आर्थिक विधेयक २०८३ स्वीकृत

Next Post
प्रतिनिधिसभाबाट आर्थिक विधेयक २०८३ स्वीकृत

प्रतिनिधिसभाबाट आर्थिक विधेयक २०८३ स्वीकृत

Discussion about this post

भर्खरै प्रकाशित

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

२०८३ कार्तिक २६, बिहीबार ६:४५
नागरिक विवेकको मत

नागरिक विवेकको मत

२०८३ कार्तिक २३, सोमबार ८:२०
 सक्षम नेतृत्व छानौं

 सक्षम नेतृत्व छानौं

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ७:०७
नारा होइन उत्पादन गर्

नारा होइन उत्पादन गर्

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ६:५९
कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

२०८३ कार्तिक २१, शनिबार १०:३४
महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

२०८३ श्रावण २९, शुक्रबार ६:५७
नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। हाम्रो कार्यालय भिमदत्त नगरपालिका वडा नं ४, कन्चनपुर अवस्थित छ।
अनलाईन सञ्चारमाध्यम दर्ता प्रमाणपत्र नं. : ३६८२–२०७९/८०
सूचीकरण प्रमाणपत्र नं. ३७३३
समाचार तथा विज्ञापनकालागि: +977 985-8751107
समाचार हेडलाइन
  • समाचार
  • राजनीति
  • आर्थिक
  • समाज
  • शिक्षा
  • धर्म संस्कृति
  • मनोरञ्जन
  • साहित्य र कला
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • खेलकुद
हाम्रो टिम
  • सम्पादक : हरि प्रसाद जोशी
  • व्यवस्थापक : प्रदिप राना
  • डेस्क प्रमुख : बिर सिंह ऐर
सामाजिक संजाल
Facebook X-twitter Youtube Envelope
Copyright © 2026 Sarthak Online. All Rights Reserved.
Live
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper

Copyright © 2024 Sarthak Online. All Rights Reserved.