सार्थक अनलाईन
Live
Top Logo Side Ad
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
Live
No Result
View All Result
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
  • राजनीति
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
  • प्रदेश समाचार
  • रोचक
  • खेल समाचार
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
  • ENGLISH
  • ePaper

बीपीको मेलमिलाप र कांग्रेस-एमाले गठबन्धन

सार्थक अनलाईन by सार्थक अनलाईन
२०८१ श्रावण ७, सोमबार ४:०६
in समाचार
0


कांग्रेस–एमाले गठबन्धनले राजनीतिक प्रतिस्पर्धालाई दबाउने वा अन्य दल र समुदायलाई उपेक्षा नगर्ने सुनिश्चित गर्न सक्रिय रूपमा काम गर्नुपर्छ । समावेशी शासनलाई प्रवर्द्धन गर्न साना दल र नागरिक समाजसँग घुलमिल हुनुपर्छ, विविध दृष्टिकोणलाई निर्णय–निर्माण प्रक्रियामा समावेश गर्न सक्नुपर्छ ।
समृद्ध घिमिरे

विश्वेश्वप्रसाद कोइराला (१९७१ भदौ २४–२०३९ साउन ६), जो बीपी कोइरालाका नामबाट पनि प्रख्यात छन् । प्रजातन्त्रका कट्टर समर्थक र दूरदर्शी नेता बीपीको यात्रा स्वतन्त्रता सेनानीबाट नेपालको पहिलो लोकतान्त्रिक रूपमा निर्वाचित प्रधानमन्त्रीसम्मको अद्वितीय कथा हो । उनी नेपालको राजनीतिक इतिहासमा एक महान् व्यक्तित्वका रूपमा उदाएका थिए ।


बीपीको मेलमिलाप र कांग्रेस-एमाले गठबन्धन
उनको जीवन नागरिक अधिकार, सामाजिक न्याय र राजनीतिक सुधारको अनवरत प्रयास थियो, जुन नेपाली जनताको आकांक्षासँग गहिरो रूपमा जोडिन पुग्यो । आफ्नो वक्तृत्वकला, करिश्मा र अडिग संकल्पका कारण उनले राजनीतिक परिदृश्यलाई परिवर्तन गरे, निरंकुश शासनको चुनौतीलाई सामना गर्दै लोकतान्त्रिक शासनको नयाँ युगको सुरुवात गरे ।
उनको विरासत उनको साहस र दिगो प्रभावको प्रमाण हो, जसले धेरै व्यक्तिलाई न्यायपूर्ण र समान समाजको खोजीलाई जारी राख्न प्रेरणा दिन्छ । बीपीको कथा नेपालको इतिहासको मात्र अध्याय नभएर एक आशा र सहनशीलताको ज्योति हो, जसले उज्ज्वल भविष्यतर्फको मार्गलाई निरन्तर प्रकाश पार्छ । बीपीमाथि धेरै किताब लेखिएका छन् । बहुआयामी गुणका धनी, लेखनदेखि वक्तृत्वकलासम्म, भोजन र परिधानसम्मको प्रशंसक बीपी अनेकौं रङका व्यक्ति थिए । यो लेखमा म उनको राष्ट्रिय मेलमिलाप नीतिमा मात्र ध्यान केन्द्रित गर्न चाहन्छु ।
बीपीको राष्ट्रिय मेलमिलापको अवधारणाले विभाजन र द्वन्द्वलाई पार गर्दै सहकार्य र समझदारीको मार्ग प्रशस्त गरेको थियो । आज पनि उनका विचार र नीतिले हाम्रो राजनीतिक यात्रामा मार्गदर्शन गरिरहेका छन् ।
बीपीको राष्ट्रिय मेलमिलाप नीति नेपालको इतिहासको महत्त्वपूर्ण समयमा उदय भएको थियो । जतिबेला राजनीतिक अशान्ति र पञ्चायत प्रणालीअन्तर्गतको निरंकुश शासनसत्ता थियो । उनी नेपालका पहिलो लोकतान्त्रिक रूपमा निर्वाचित प्रधानमन्त्री थिए । तर, १९६० मा राजा महेन्द्रले अपदस्थ गरी कालकोठरीमा कैद गरे । उनले १९७६ मा निर्वासनबाट फर्केर शान्तिपूर्ण मेलमिलाप र राष्ट्रिय एकताको दृष्टिकोण प्रस्तुत गरे । यो नीतिले राजनीतिक संघर्षको समाधान वार्ताद्वारा गर्नुपर्ने र हिंसाको सट्टा मिलेर काम गर्नुपर्ने महत्त्वपूर्ण उद्देश्य राखेको थियो ।
उनको अहिंसा र शान्तिपूर्ण संवादप्रतिको प्रतिबद्धता तत्कालीन राजनीतिक वातावरणसँग ठोक्किन्थ्यो, जुन दमन र निरंकुशताले भरिएको थियो । यो नीतिको केन्द्रमा बीपीको बहुदलीय लोकतन्त्र पुनःस्थापना गर्ने विश्वास थियो, जहाँ राजतन्त्र र निर्वाचित प्रतिनिधिहरू सहअस्तित्व राख्न सक्थे र जनताको आवाज सम्मानित हुने थियो । उनले सबै राजनीतिक शक्ति र समुदायबीच एकताको आह्वान गरे र सबै नेपालीलाई राजनीतिक आस्थाभन्दा माथि उठेर राष्ट्रको समृद्धिका लागि मिलेर काम गर्न आग्रह गरे । यस नीतिले मानवअधिकार र नागरिक स्वतन्त्रताको महत्त्वलाई पनि उजागर गर्‍यो र बोल्ने स्वतन्त्रता, सभा स्वतन्त्रता र प्रेस स्वतन्त्रताको ग्यारेन्टी गरिएको राजनीतिक वातावरणको वकालत गर्‍यो ।
पञ्चायत शासन र लोकतान्त्रिक शक्तिबीचको राजनीतिक विभाजनको चुनौतीको सामना गर्दा पनि बीपीको नीति महत्त्वपूर्ण नैतिक अधिकार प्राप्त गर्न सफल भयो । उनका शान्तिपूर्ण वार्ता र राष्ट्रिय एकता आह्वानले धेरै नेपालीको मन छोयो, यसरी उनलाई लोकतान्त्रिक आदर्श र मेलमिलापको प्रतीकका रूपमा हेरे । नीतिको तत्कालिक सफलता सीमित भए तापनि यसले भविष्यका लोकतान्त्रिक आन्दोलनका लागि आधारशिला तयार गर्‍यो, जसमा १९९० को जनआन्दोलन पनि समावेश छ, जसले अन्ततः पञ्चायत प्रणालीको पतन र नेपालमा बहुदलीय लोकतन्त्रको पुनःस्थापना गर्‍यो ।
बीपीको संवाद र शान्तिपूर्ण विवाद समाधानको बलले नेपालको राजनीतिक संस्कृतिमा दीर्घकालीन प्रभाव पारेको छ । देशको लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई प्रभाव पारेको छ र सम्झौताको संस्कृति प्रवर्द्धन गरेको छ । समावेशी लोकतन्त्रको उनको दृष्टिकोणले नेपालका सीमान्तकृत समुदायको राजनीतिक प्रतिनिधित्व र अधिकार सुनिश्चित गर्ने प्रयासलाई प्रेरित गरिरहन्छ । राष्ट्रिय मेलमिलाप नीतिका सिद्धान्तहरू समसामयिक नेपाली राजनीतिमा अझै पनि सान्दर्भिक छन्, जसले नेपाललाई यसको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रिक संरचनामा मार्गदर्शन गरिरहेका छन् । समग्रमा, बीपीको राष्ट्रिय मेलमिलाप नीति उनको दूरदर्शी नेतृत्व र लोकतान्त्रिक शासन तथा राष्ट्रिय एकताप्रति स्थायी प्रतिबद्धताको प्रमाण हो ।
आजको प्रासंगिकता
बीपी कोइरालाको समयमा नेपालका पारम्परिक सत्ताका संरचनामा राजतन्त्र, विशेषगरी दरबारको प्रभुत्व थियो, जसले देशका राजनीतिक र सामाजिक मामिलामा ठूलो प्रभाव राख्थ्यो । राजा केवल औपचारिक व्यक्ति मात्र थिएनन्, कार्यकारी शक्ति थिए, प्रायः शासनमा प्रत्यक्ष हस्तक्षेप गर्थे, जसरी १९६० मा लोकतान्त्रिक सरकारको विघटन र पञ्चायत प्रणाली लादियो । बीपीको राष्ट्रिय मेलमिलाप नीति संवाद र सहकार्यको आह्वानमा अद्वितीय थियो, जसले त्यतिबेलाको नेपालमा रहेको गहिरो राजनीतिक विभाजनलाई पुलको रूपमा जोड्ने प्रयास गर्‍यो ।
२१ औं शताब्दीमा प्रवेश गर्दै नेपालले गहन रूपान्तरणको अनुभव गर्‍यो । राजतन्त्र समाप्त भयो र देशले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र प्रणालीलाई अपनायो । यस नयाँ राजनीतिक व्यवस्थामा विभिन्न राजनीतिक दल, विशेषगरी संसद्मा रहेका दलहरूको एकता राष्ट्रिय स्थिरता र विकासका लागि अत्यावश्यक बनेको छ । दुई प्रमुख दल कांग्रेस र एमाले ऐतिहासिक रूपमा कट्टर प्रतिद्वन्द्वी थिए, विशेषगरी २०४६ सालको प्रजातन्त्र पुनःस्थापनापछि । उनीहरूको प्रतिद्वन्द्विता नेपालको राजनीतिक गतिशीलताको विशेषता थियो, जसले प्रायः अस्थिरता र सरकारको गतिरोध निम्त्याउँथ्यो ।
यस सन्दर्भमा, अहिले कांग्रेस र एमालेबीच गठबन्धनको सरकार बन्दै गर्दा यसले ऐतिहासिक प्रतिद्वन्द्विताबाट ठूलो परिवर्तनको संकेत गरेको छ । यो गठबन्धन बीपीको मेलमिलाप सिद्धान्तहरूको आधुनिक रूपमा प्रतीक हो, जुन समकालीन राजनीतिक वातावरणमा अनुकूलित छ, जहाँ राजतन्त्र अब केन्द्रीय खेलाडी छैन । यो गठबन्धनले राष्ट्रको प्रगतिका लागि प्रमुख राजनीतिक शक्तिले साझा आधार फेला पार्न र सँगै काम गर्न आवश्यक छ भन्ने मान्यतालाई प्रतिनिधित्व गर्छ । प्रमुख प्रतिपक्षी दलहरूको यो एकता स्थिर सरकार प्रदान गर्न र नेपालले आज सामना गरिरहेका जटिल चुनौतीको समाधान गर्न महत्त्वपूर्ण छ ।
कांग्रेस र एमालेको मिलनले राष्ट्रिय हितलाई पक्षपाती प्रतिद्वन्द्विताभन्दा प्राथमिकता दिने परिपक्व राजनीतिक संस्कृतिलाई उजागर गर्नुपर्छ । यो राजनीतिक स्थिरता सुनिश्चित गर्न, आर्थिक विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न र नेपाली जनताको आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्नतर्फको व्यावहारिक कदम हो । यो गठबन्धनले बीपीको दृष्टिकोणजस्तै समावेशी र सहकार्यपूर्ण राजनीतिक वातावरणको मार्गप्रशस्त गर्न खोज्छ । यसले राष्ट्रिय लक्ष्य प्राप्त गर्न संवाद, सम्झौता र सामूहिक कार्यको महत्त्वलाई उजागर गर्छ । यो गठबन्धन केवल रणनीतिक राजनीतिक चाल मात्र नभएर आवश्यक कदम हो, जसले एकजुट र भविष्यद्रष्टा शासन संरचनालाई निर्माण गर्ने, बीपीको मेलमिलाप र एकताको स्थायी विरासतलाई जीवन्त राख्ने प्रयास गर्छ ।
लोकतान्त्रिक खतराहरू
कांग्रेस र एमालेबीचको गठबन्धनको स्पष्ट सान्दर्भिकता र सम्भावित फाइदाका बावजुद यस एकताले बहुमतको अत्याचारको बाटो खोल्न सक्छ भन्ने जायज चिन्ता पनि छन् । यो गठबन्धनले राष्ट्रिय स्थिरता र विकासप्रति प्रशंसनीय प्रतिबद्धता प्रदर्शन गर्छ, तर यसले नेपालमा शक्ति सन्तुलन, लोकतान्त्रिक स्वास्थ्य र राजनीतिक समावेशीपनको बारेमा गम्भीर प्रश्न पनि उठाउँछ । ऐतिहासिक रूपमा बीपीको राष्ट्रिय मेलमिलाप नीतिले राजनीतिक विभाजन पार गर्दै संवाद र सहकार्यको वकालत गर्थ्यो, राष्ट्रको ठूलो हितका लागि समावेशीपन र एकताको भावना प्रवर्द्धन गर्थ्यो ।
कांग्रेस र एमालेबीचको गठबन्धनलाई यस विरासतको विस्तारको रूपमा हेर्न सकिन्छ, जसले शासनप्रतिको व्यावहारिक दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्छ । तर, परम्परागत रूपमा एकअर्काको विरोध गर्ने दुई प्रमुख राजनीतिक शक्तिको मिलनले सीमित राजनीतिक ‘स्पेक्ट्रम’ मा शक्ति एकाग्रता गर्न सक्छ, जसले अन्य दलहरू र राजनीतिक क्षेत्रका आवाजहरूलाई उपेक्षा गर्न सक्छ ।
बहुमतको अत्याचारको जोखिम गठबन्धनको आन्तरिक गतिशीलतासम्म पनि फैलिन्छ । राजनीतिक सुविधाअनुसार चलाइएको कांग्रेस र एमालेबीचको गठबन्धनले एकीकृत र एकताबद्ध शासन दृष्टिकोण कायम राख्न संघर्ष गर्न सक्छ । गठबन्धनभित्र आन्तरिक द्वन्द्व र शक्तिसंघर्षले अस्थिरता र अक्षमतालाई निम्त्याउन सक्छ, जसले गठबन्धनले हासिल गर्न चाहेको स्थिरता र प्रगतिलाई कमजोर बनाउँछ । राष्ट्रिय मेलमिलाप वास्तवमै कायम गर्नका लागि केवल बहुमतका दलहरूले सरकार बनाउने कुरा भन्दा पर जानु आवश्यक छ ।
वास्तविक राष्ट्रिय मेलमिलापका लागि राष्ट्रका विभिन्न समुदाय, जात र अल्पसंख्यकसँग सक्रिय संलग्नता आवश्यक छ । नेपालको समृद्ध विविधता यसको शासन संरचनामा प्रतिबिम्बित हुनुपर्छ, जसले सुनिश्चित गर्छ कि सबै समूहले प्रतिनिधित्व पाउँछन् र मूल्यवान् महसुस गर्छन् । यसको मतलब साना दल, समुदायका नेता र नागरिक समाजलाई राजनीतिक प्रक्रियामा संलग्न गराउने र समाजका विभिन्न भागको अद्वितीय आवश्यकता र आकांक्षालाई सम्बोधन गर्ने हो ।
यी चिन्ताहरूको प्रकाशमा गठबन्धनले लोकतान्त्रिक सिद्धान्तप्रति सतर्क र प्रतिबद्ध रहनु आवश्यक छ । कांग्रेस–एमाले गठबन्धनले राजनीतिक प्रतिस्पर्धालाई दबाउने वा अन्य दल र समुदायलाई उपेक्षा नगर्ने सुनिश्चित गर्न सक्रिय रूपमा काम गर्नुपर्छ । समावेशी शासनलाई प्रवर्द्धन गर्न साना दल र नागरिक समाजसँग घुलमिल हुनुपर्छ, विविध दृष्टिकोणलाई निर्णय–निर्माण प्रक्रियामा समावेश गर्न सक्नुपर्छ ।
प्रमुख गठबन्धनको शक्तिलाई जाँच गर्न र लोकतन्त्रका सिद्धान्तलाई कायम राख्न बलियो संस्थागत रूपरेखा र संयन्त्र हुनुपर्छ । पारदर्शिता, जवाफदेहिता र कानुनी शासनलाई कायम राख्नुपर्छ । कांग्रेस–एमाले गठबन्धनले बीपीले परिकल्पना गरेको समावेशीपन र लोकतान्त्रिक शासनको आत्मालाई जीवन्त राख्न जरुरी छ ।-कान्तिपुर बाट

Previous Post

बजेट, मौद्रिक नीति र समृद्धि

Next Post

प्रधानमन्त्री ओलीलाई संसद्को दुई तिहाइ मतपाए

Next Post

प्रधानमन्त्री ओलीलाई संसद्को दुई तिहाइ मतपाए

Discussion about this post

भर्खरै प्रकाशित

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

२०८३ कार्तिक २६, बिहीबार ६:४५
नागरिक विवेकको मत

नागरिक विवेकको मत

२०८३ कार्तिक २३, सोमबार ८:२०
 सक्षम नेतृत्व छानौं

 सक्षम नेतृत्व छानौं

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ७:०७
नारा होइन उत्पादन गर्

नारा होइन उत्पादन गर्

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ६:५९
कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

२०८३ कार्तिक २१, शनिबार १०:३४
महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

२०८३ श्रावण २९, शुक्रबार ६:५७
नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। हाम्रो कार्यालय भिमदत्त नगरपालिका वडा नं ४, कन्चनपुर अवस्थित छ।
अनलाईन सञ्चारमाध्यम दर्ता प्रमाणपत्र नं. : ३६८२–२०७९/८०
सूचीकरण प्रमाणपत्र नं. ३७३३
समाचार तथा विज्ञापनकालागि: +977 985-8751107
समाचार हेडलाइन
  • समाचार
  • राजनीति
  • आर्थिक
  • समाज
  • शिक्षा
  • धर्म संस्कृति
  • मनोरञ्जन
  • साहित्य र कला
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • खेलकुद
हाम्रो टिम
  • सम्पादक : हरि प्रसाद जोशी
  • व्यवस्थापक : प्रदिप राना
  • डेस्क प्रमुख : बिर सिंह ऐर
सामाजिक संजाल
Facebook X-twitter Youtube Envelope
Copyright © 2026 Sarthak Online. All Rights Reserved.
Live
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper

Copyright © 2024 Sarthak Online. All Rights Reserved.