जनताको बहुदलीय जनवाद – सडकमै हराएको नेतृत्व, जनजनमा बाँचेको दर्शन

सार्थक डेस्क।७४ औं मदन जयन्ती केवल स्मरणको औपचारिकता होइन, यो नेपाली राजनीतिमा वैचारिक पुनरावलोकनको सुअवसर हो। नेपाली वाम आन्दोलनमा विचार र व्यवहारको संगम झल्काउने व्यक्तित्व जननेता मदनकुमार भण्डारी आज पनि नेपाली राजनीतिक चेतनामा जीवन्त छन्।
जबज: विचारको ऐतिहासिक मोड
वि.सं. २०४९ सालमा नेकपा एमालेको पाँचौं महाधिवेशनमा प्रस्तुत गरिएको “जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज)” ले नेपाली वाम राजनीति भित्र मौलिक मोड ल्यायो। माक्र्सवादी मूल्य र लोकतान्त्रिक अभ्यासको संगम बनाउँदै, यो सिद्धान्तले नेपाली समाजमा समाजवादको सम्भावना खोज्ने नयाँ गन्तव्य देखायो। बहुदलीय प्रतिस्पर्धा, मानव अधिकारको सम्मान, र शान्तिपूर्ण सत्ता संक्रमणलाई आत्मसात गर्दै जबज एक समावेशी राजनीतिक अभ्यासका रूपमा स्थापित भयो।
मदन भण्डारी: सादा जीवन, गहिरा विचार
मदन भण्डारीको जीवनशैली अत्यन्त सादा थियो, तर उहाँका विचारहरू असाधारण प्रखर थिए। भावनात्मक भाषणभन्दा बढी, उहाँले वैचारिक स्पष्टता, वैज्ञानिक दृष्टिकोण र सांगठनिक क्षमताको अद्वितीय संयोजन देखाउनुभयो। उहाँ जनतासँग संवाद गर्ने कला जान्नुभयो, विचारलाई थोप्ने होइन, साझा बनाउने शैली उहाँको विशेषता थियो।
दासढुङ्गाको शोक, विचारको पुनर्जन्म
वि.सं. २०५० साल जेठ ३ गते दासढुङ्गामा भएको रहस्यमय दुर्घटनामा मदन भण्डारीको निधन हुँदा, नेपालको राजनीतिले न केवल एक सशक्त नेता गुमायो, तर एउटा गहिरो वैचारिक आवाज पनि हरायो। तर विचारहरू मर्छन् र भुलिन्छन् भन्ने मान्यता यहाँ चिर्न खोजिएको छ। जबज आज पनि राजनीतिक बहसको मूलधारमा छ, चाहे आलोचनाका रूपमा होस् वा मार्गनिर्देशक शक्तिका रूपमा।
वर्तमान सन्दर्भमा जबजको सान्दर्भिकता
आजको नेपालको राजनीति विचारहीन नारावाद, गुटबन्दी र अवसरवादले ग्रसित छ। यस्तो अवस्थामा जबजको वैज्ञानिक, समावेशी र व्यवहारिक पक्षलाई पुनर्जागृत गर्नु समयको माग हो। सामाजिक अन्याय, शिक्षा–स्वास्थ्यमा असमानता, वर्गीय विभाजन र बेरोजगारी जस्ता समस्याको समाधानको मार्ग जबजले देखाउन सक्छ।
निष्कर्ष: स्मरण मात्र होइन, प्रतिज्ञा आवश्यक
मदन जयन्तीका अवसरमा फूलमालाले होइन, उहाँका विचार आत्मसात गरेर श्रद्धाञ्जली दिन सकियो भने मात्र त्यो साँचो सम्मान हुनेछ। जबज एउटा दस्तावेज होइन—यो समाज रूपान्तरणको जीबित दर्शन हो।
आजको आवश्यकता के हो ?
नेताभन्दा विचारको पूजा गर्ने संस्कार
व्यवहारमा जनसंलग्नता, सिद्धान्तमा निष्ठा
आत्मसमर्पण होइन, निरन्तर साधना र जनप्रतिबद्धताबाट राजनीतिक परिवर्तन
यही थियो मदन भण्डारीको राजनीतिक दर्शन — जहाँ नेतृत्व विचारमा हुन्थ्यो, परिवर्तन जनसंगठित आधारमा हुन्थ्यो, र सत्ता साध्य होइन, समाज रूपान्तरणको साधन हुन्थ्यो।