सार्थक अनलाईन
Live
Top Logo Side Ad
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
Live
No Result
View All Result
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
  • राजनीति
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
  • प्रदेश समाचार
  • रोचक
  • खेल समाचार
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
  • ENGLISH
  • ePaper

नर्सिङ आन्दोलन : निजी स्वास्थ्य क्षेत्रमा नाफामुखी प्रवृत्तिको प्रतिवाद

सार्थक अनलाईन by सार्थक अनलाईन
२०८२ कार्तिक १७, सोमबार ७:२८
in Breaking (With Image), समाचार, हाम्रो विचार
0
नर्सिङ आन्दोलन : निजी स्वास्थ्य क्षेत्रमा नाफामुखी प्रवृत्तिको प्रतिवाद

सार्थक डेस्क।नेपालमा नर्सहरूको जारी आन्दोलन केवल तलब र सुविधा वृद्धि माग्ने साधारण आक्रोश होइन, यो स्वास्थ्य क्षेत्रभित्र गहिरिँदो श्रमशोषण, अपमान र नाफामुखी सोच विरुद्धको संगठित प्रतिरोध हो। सरकारसँगको वार्ता निष्कर्षविहीन भएपछि सुरु भएको यो आन्दोलन अहिले देशव्यापी रुप लिँदै गएको छ र यसले स्वास्थ्य क्षेत्रमा देखिएका संरचनागत समस्या र राज्यको नियमनहीनतालाई उजागर गरेको छ।
नेपालमा निजी स्वास्थ्य संस्थाको विकास २०४६ पछि प्रजातान्त्रिक उदारीकरणसँगै सुरु भएको हो। प्रारम्भमा चिकित्सक स्वयंले लगानी गरेका यी संस्थाहरूले सेवा, रोजगारी र प्रविधि दुवै क्षेत्रमा योगदान दिएका थिए। तर, समयसँगै स्वास्थ्य सेवा ‘व्यवसाय’ मा रुपान्तरण हुँदै गएको छ। प्रारम्भिक मानवीय सेवा भावनाको ठाउँ अहिले व्यापारीक सोचले लिएको छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा अस्पतालहरू परिवारगत उत्तराधिकारी वा व्यापारी समूहको स्वामित्वमा पुगेपछि सेवाभन्दा नाफा प्राथमिकता बन्न पुग्यो। यसैको परिणामस्वरूप नर्सिङ र अन्य स्वास्थ्यकर्मीहरू अत्यन्त न्यून पारिश्रमिकमा काम गर्न बाध्य छन्।
निजी अस्पतालका धेरै नर्स र स्वास्थ्यकर्मीहरू लामो समयसम्म करारमा राखिन्छन्, तलब न्यून हुन्छ, र ओभरटाइम वा सामाजिक सुरक्षाको सुविधा पाउँदैनन्। धेरै संस्थाहरूले पुराना कर्मचारी हटाएर नयाँलाई कम तलबमा भर्ना गर्ने प्रवृत्ति बढाएका छन्।
यसबाहेक अस्पतालका ल्याब, फार्मेसी, डायलासिसजस्ता विभागहरू ठेक्कामा दिइने र ती विभागका कर्मचारीलाई बेरोजगार बनाउने घटनाहरूले श्रम अधिकारमाथि ठाडो प्रहार गरेका छन्। यसरी नाफा प्राथमिकतामा केन्द्रित प्रवृत्तिले स्वास्थ्य क्षेत्रलाई नै असन्तुलित बनाएको छ।
राजधानीका केही अस्पतालहरूले पूरै संस्थालाई वार्षिक ठेक्कामा लगाउने, कानूनविपरीत वित्तीय कारोबार गर्ने र श्रम ऐन उल्लङ्घन गर्ने तथ्य सार्वजनिक भए पनि सरकारले कुनै ठोस कदम चाल्न सकेको छैन। नियमन निकायहरू राजनीतिक प्रभावमा परेका कारण निजी क्षेत्रले मनपरी गर्न पाएको छ। परिणामस्वरूप, पेशागत संगठनहरूको गठन रोक्ने वा निष्क्रिय पार्ने प्रवृत्ति बढेको छ।
यो आन्दोलनले श्रम अधिकारका मुद्दालाई स्वास्थ्य क्षेत्रको सीमाबाट बाहिर निकालेर आम श्रमिकको सवालमा परिणत गरेको छ। “अब त बोल्नुपर्छ” भन्ने भावना युवा स्वास्थ्यकर्मीबीच फैलिएको छ। यो जन–जेड (Gen Z) पुस्ताको चेतना र आत्मसम्मानको आवाज हो, जसले राज्य र निजी क्षेत्र दुवैलाई जवाफदेही बनाउने दबाब सिर्जना गरेको छ।
नर्सिङ आन्दोलन समाधान गर्न केवल संवाद होइन, ठोस संस्थागत सुधार आवश्यक छ। यसका लागि—श्रम ऐनको पूर्ण कार्यान्वयन: निजी स्वास्थ्य संस्थाहरूमा न्यूनतम पारिश्रमिक, ओभरटाइम, र सामाजिक सुरक्षाको दर्ता अनिवार्य गर्न।निगरानी संयन्त्र सुदृढीकरण: दण्ड र सजायसहित विशेष अनुगमन टोली गठन गरी स्वास्थ्य संस्थाहरूको नियमित निरीक्षण।निर्णय कार्यान्वयनमा तत्परता: सरकारले २०८१ मंसिर २७ मा गरेको निर्णयका पालना गर्न समयसीमा तोक्न र उल्लङ्घन गर्ने संस्थामाथि कारबाही थालनी गर्न।
मानसिक स्वास्थ्य परामर्श, कार्यस्थलमा हुने दुर्व्यवहारविरुद्ध शून्य सहनशीलता नीति।राजनीतिक लगानीको नियमन: स्वास्थ्य क्षेत्रमा स्वार्थको द्वन्द्व रोक्न कानुनी संशोधन र पारदर्शी लगानी प्रणाली।स्थायी संयन्त्रको निर्माण: स्वास्थ्य मन्त्रालय अन्तर्गत श्रमिक–नियोक्ता–सरकारबीचको गुनासो समाधान संयन्त्र गठन।
नर्सिङ आन्दोलन नेपालको श्रम र स्वास्थ्य नीति दुवैको दिशासूचक बनेको छ। यसले एउटा कठोर प्रश्न उठाएको छ, “मानव सेवा भन्ने क्षेत्रमा मानवीयता कता हरायो ?”
यदि सरकारले यस आन्दोलनलाई केवल तात्कालिक दबाबका रूपमा लिँदै उपेक्षा गर्‍यो भने, यसको प्रभाव स्वास्थ्य सेवा प्रणालीमा दीर्घकालीन संकटका रूपमा देखा पर्न सक्छ।
अब आवश्यक छ, श्रम अधिकार र सेवा भावना बीच सन्तुलन कायम गर्ने दीर्घकालीन नीति, जसले स्वास्थ्य सेवा दिनेहरूमाथि अन्याय नभई, सेवाग्राहीले पनि गुणस्तरीय उपचार पाउन सकून्। यही बाटोबाट मात्र नर्सिङ आन्दोलनको वास्तविक समाधान सम्भव छ।

Previous Post

धनगढीमा २८ लाखभन्दा बढी नगदसहित दुई भारतीय नागरिक पक्राउ

Next Post

महाकाली कोरिडोर सडक कालोपत्रे कार्य तीव्र गतिमा अगाडि बढ्दै

Next Post
महाकाली कोरिडोर सडक कालोपत्रे कार्य तीव्र गतिमा अगाडि बढ्दै

महाकाली कोरिडोर सडक कालोपत्रे कार्य तीव्र गतिमा अगाडि बढ्दै

Discussion about this post

भर्खरै प्रकाशित

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

२०८३ कार्तिक २६, बिहीबार ६:४५
नागरिक विवेकको मत

नागरिक विवेकको मत

२०८३ कार्तिक २३, सोमबार ८:२०
 सक्षम नेतृत्व छानौं

 सक्षम नेतृत्व छानौं

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ७:०७
नारा होइन उत्पादन गर्

नारा होइन उत्पादन गर्

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ६:५९
कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

२०८३ कार्तिक २१, शनिबार १०:३४
महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

२०८३ श्रावण २९, शुक्रबार ६:५७
नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। हाम्रो कार्यालय भिमदत्त नगरपालिका वडा नं ४, कन्चनपुर अवस्थित छ।
अनलाईन सञ्चारमाध्यम दर्ता प्रमाणपत्र नं. : ३६८२–२०७९/८०
सूचीकरण प्रमाणपत्र नं. ३७३३
समाचार तथा विज्ञापनकालागि: +977 985-8751107
समाचार हेडलाइन
  • समाचार
  • राजनीति
  • आर्थिक
  • समाज
  • शिक्षा
  • धर्म संस्कृति
  • मनोरञ्जन
  • साहित्य र कला
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • खेलकुद
हाम्रो टिम
  • सम्पादक : हरि प्रसाद जोशी
  • व्यवस्थापक : प्रदिप राना
  • डेस्क प्रमुख : बिर सिंह ऐर
सामाजिक संजाल
Facebook X-twitter Youtube Envelope
Copyright © 2026 Sarthak Online. All Rights Reserved.
Live
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper

Copyright © 2024 Sarthak Online. All Rights Reserved.