सार्थक अनलाईन
Live
Top Logo Side Ad
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
Live
No Result
View All Result
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
  • राजनीति
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
  • प्रदेश समाचार
  • रोचक
  • खेल समाचार
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
  • ENGLISH
  • ePaper

जागिरमा सीमित हुँदै राजनीति

सार्थक अनलाईन by सार्थक अनलाईन
२०८२ पुष २५, शुक्रबार ६:४२
in Breaking (With Image), राजनीति, समाचार
0
जागिरमा सीमित हुँदै राजनीति

– हरि प्रसाद जोशी
देशमा प्रजातन्त्र पुनःस्थापना भएको तीन दशक नाघिसकेको छ । यस अवधिमा केही अपवादबाहेक निरन्तर राजनीतिक दलकै नेतृत्वमा शासन सञ्चालन हुँदै आएको छ । लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना भएको पनि १७ वर्ष पूरा भइसकेको छ भने २०७२ सालमा जारी संविधान लागू भएको एक दशक नजिकिँदै छ । तर संविधान कार्यान्वयनको अवस्था भने अपेक्षाअनुसार हुन सकेको छैन
संविधानअनुसार लागू भएको तीन वर्षभित्र आवश्यक सबै ऐन, नियम र कानुन निर्माण गरिसक्नुपर्ने व्यवस्था भए पनि त्यो पूरा हुन सकेन । अहिले पनि व्यवहारमा पञ्चायतकालीन कानुनहरू चलिरहेका छन् । संविधान निर्माणदेखि कार्यान्वयनको चरणसम्म आइपुग्दा हजारौँ सांसदहरूले देश र जनताको नाममा सुविधा लिएका छन् । तर सोही अवधिमा संविधानअनुकूल कानुनी संरचना पूर्ण रूपमा तयार हुन नसक्नु गम्भीर प्रश्नको विषय बनेको छ ।
गत १७ वर्षमा संघीय संसद, संविधानसभा र प्रदेश संरचनामा गरी झन्डै दुई हजार हाराहारी सांसदहरूले राज्यकोषबाट पारिश्रमिक र सुविधा लिएको तथ्यांकले देखाउँछ । मासिक औसत पारिश्रमिकको हिसाब गर्दा मात्रै अर्बौँ रुपैयाँ खर्च भएको अनुमान गर्न सकिन्छ । त्यसमाथि प्रधानमन्त्री, मन्त्री, मुख्यमन्त्री, प्रदेश मन्त्री र राज्यमन्त्रीको खर्च जोड्दा राज्यकोषमाथि परेको आर्थिक भार झनै गम्भीर देखिन्छ ।
संघीय संरचनाअन्तर्गत सात प्रदेश, सयौँ प्रदेशसभा सदस्य, दर्जनौँ मुख्यमन्त्री र सयौँ मन्त्री बनेका छन् । तर यसको प्रतिफल नागरिकले कति अनुभूति गर्न सकेका छन् भन्ने प्रश्न अझै अनुत्तरित छ । योग्यता, क्षमता र सार्वजनिक हितभन्दा आसेपासे, चाकडी र गुटगत स्वार्थका आधारमा नेतृत्व चयन गर्ने प्रवृत्तिले राजनीतिलाई सेवाभन्दा बढी ‘जागिर’ बनाएको आरोप व्यापक रूपमा उठ्न थालेको छ । यही कारण जनतामा राजनीतिक वितृष्णा बढ्दै गएको देखिन्छ ।
संविधान निर्माणका बेला आदर्श र अपेक्षा उच्च राखिए पनि कार्यान्वयनको चरणमा मनपरी व्याख्या गर्दै राज्यकोष दोहन हुने गरेको गुनासो छ । वैधानिक रूपमा तलब, भत्ता, भ्रमण, गोष्ठी र सेमिनारमै राज्यको ठूलो हिस्सा खर्च भइरहेको छ । तर नागरिकले प्रत्यक्ष रूपमा पाउने सेवा र सुविधा भने अत्यन्त सीमित देखिन्छ ।
प्रजातन्त्र र गणतन्त्र मूलतः कानुनी शासन र स्वअनुशासनमा आधारित प्रणाली हुन् । तर व्यवहारमा प्रजातान्त्रिक संस्कार विकास हुन नसकेको यथार्थ स्वीकार गर्नुपर्ने अवस्था छ । आज पनि सामन्ती सोच र व्यवहारबाट समाज मुक्त हुन सकेको छैन । जिम्मेवारी पाएको व्यक्ति स्वयं जिम्मेवार नबन्ने र दोष अरूलाई थोपर्ने प्रवृत्तिले मुलुकलाई थप संकटतर्फ धकेलिरहेको छ ।
संविधानले तोकेको काम नगर्ने, तर अधिकार र सुविधा मात्र उपभोग गर्ने संस्कृतिले राजनीतिक प्रणालीप्रति जनविश्वास कमजोर बनेको छ । यही कारण आज जनताको एक हिस्साले प्रतिगमनलाई समेत ‘अभिभावक’को रूपमा हेर्न थालेको देखिन्छ । यसको अर्थ लोकतान्त्रिक वा गणतान्त्रिक सरकारले जनतालाई अभिभावकत्व दिन नसकेको स्वीकारोक्ति हो ।
संसदीय अभ्यासमा स्थायित्वको अभाव पनि ठूलो समस्या बनेको छ । १७ वर्षमा १४ पटक प्रधानमन्त्री फेरिनु प्रजातान्त्रिक संस्कार कमजोर भएको संकेत हो । सरकार सञ्चालनको स्पष्ट जनादेश हुँदाहुँदै पनि अल्पमत वा तेस्रो शक्तिले सरकार बनाउने अभ्यासले प्रणालीप्रति प्रश्न उठाएको छ ।
यदि यही प्रवृत्ति निरन्तर रहिरह्यो भने मुलुक असफल राज्यतर्फ धकेलिन सक्ने खतरा बढ्दै जानेछ । त्यसैले अब राजनीतिक दलहरू आत्मसमीक्षा गर्न बाध्य हुनुपर्छ । संविधान संशोधन, राज्य पुनर्संरचना र सीमांकनजस्ता विषयमा गम्भीर बहस गर्दै राजनीतिलाई पुनः जनमुखी र उत्तरदायी बनाउनु अपरिहार्य छ ।
राजनीतिले जनतालाई सेवा र अभिभावकत्व दिन थालेको दिनदेखि मात्र देश अग्रगामी दिशामा अघि बढ्न सक्छ भन्ने यथार्थलाई सबैले बुझ्नै पर्ने समय आइसकेको छ ।

Previous Post

जेनजी आन्दोलनपछि कांग्रेसभित्र चर्कियो बहस, रूपान्तरण कि आन्तरिक संकट ?

Next Post

निर्वाचनको मिति नजिकिँदै, शुल्क तिरेर दलले देशभरका मतदाता विवरण लिन सक्ने

Next Post
निर्वाचनको मिति नजिकिँदै, शुल्क तिरेर दलले देशभरका मतदाता विवरण लिन सक्ने

निर्वाचनको मिति नजिकिँदै, शुल्क तिरेर दलले देशभरका मतदाता विवरण लिन सक्ने

Discussion about this post

भर्खरै प्रकाशित

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

२०८३ कार्तिक २६, बिहीबार ६:४५
नागरिक विवेकको मत

नागरिक विवेकको मत

२०८३ कार्तिक २३, सोमबार ८:२०
 सक्षम नेतृत्व छानौं

 सक्षम नेतृत्व छानौं

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ७:०७
नारा होइन उत्पादन गर्

नारा होइन उत्पादन गर्

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ६:५९
कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

२०८३ कार्तिक २१, शनिबार १०:३४
महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

२०८३ श्रावण २९, शुक्रबार ६:५७
नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। हाम्रो कार्यालय भिमदत्त नगरपालिका वडा नं ४, कन्चनपुर अवस्थित छ।
अनलाईन सञ्चारमाध्यम दर्ता प्रमाणपत्र नं. : ३६८२–२०७९/८०
सूचीकरण प्रमाणपत्र नं. ३७३३
समाचार तथा विज्ञापनकालागि: +977 985-8751107
समाचार हेडलाइन
  • समाचार
  • राजनीति
  • आर्थिक
  • समाज
  • शिक्षा
  • धर्म संस्कृति
  • मनोरञ्जन
  • साहित्य र कला
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • खेलकुद
हाम्रो टिम
  • सम्पादक : हरि प्रसाद जोशी
  • व्यवस्थापक : प्रदिप राना
  • डेस्क प्रमुख : बिर सिंह ऐर
सामाजिक संजाल
Facebook X-twitter Youtube Envelope
Copyright © 2026 Sarthak Online. All Rights Reserved.
Live
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper

Copyright © 2024 Sarthak Online. All Rights Reserved.