सार्थक अनलाईन
Live
Top Logo Side Ad
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
Live
No Result
View All Result
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
  • राजनीति
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
  • प्रदेश समाचार
  • रोचक
  • खेल समाचार
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
  • ENGLISH
  • ePaper

आधुनिक प्रभावले ओझेलमा पर्दै राना थारू समुदायको डोली–चन्डोल संस्कार

सार्थक अनलाईन by सार्थक अनलाईन
२०८२ माघ १६, शुक्रबार ७:०२
in Breaking (With Image), समाचार, सुदूरपश्चिम प्रदेश
0
आधुनिक प्रभावले ओझेलमा पर्दै राना थारू समुदायको डोली–चन्डोल संस्कार

सार्थक ब्यूरो ।सुदूरपश्चिम प्रदेशको तराई क्षेत्र कैलाली र कञ्चनपुरमा बसोबास गर्ने राना थारू समुदायमा विवाह संस्कारका क्रममा प्रयोग हुँदै आएको डोली र चन्डोल बोक्ने परम्परा पछिल्लो समय संकटमा पर्दै गएको छ। आधुनिक जीवनशैली, सवारी साधनको सहज पहुँच र सामाजिक सोचमा आएको परिवर्तनका कारण पुस्तौँदेखि चल्दै आएको यो मौलिक सांस्कृतिक अभ्यास क्रमशः हराउँदै जान थालेको हो।
राना थारू समुदायमा विवाहका अवसरमा दुलहीलाई डोलीमा र दुलहालाई चन्डोलमा राखी बोकेर लैजाने चलन रहँदै आएको छ। बाँस, कपडा र स्थानीय सामग्री प्रयोग गरी तयार गरिने डोली–चन्डोल केवल यातायातको साधन नभई समुदायको संस्कार, आस्था र सांस्कृतिक पहिचानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको मानिन्छ। यसले सामाजिक प्रतिष्ठा, पारिवारिक सम्बन्ध र सामूहिक एकताको भावना झल्काउने गर्दछ।
परम्पराअनुसार डोली बाँसबाट निर्माण गरी सेतो कपडाले ढाक्ने र छतरी राख्ने गरिन्थ्यो। भित्र डोरीले बुनेको खटिया राखी रङ्गीबिरङ्गी कपडाले सजावट गरिन्थ्यो। यस्तै, चन्डोल पनि बाँसकै संरचनामा तयार गरी कण्डी, फुलवा र अर्सा कपडाले आकर्षक रूपमा सजाइन्थ्यो। यी संरचना तयार पार्ने काममा परिवार र आफन्तको सामूहिक सहभागिता रहने गर्थ्यो।
विवाहको दिन दुलहालाई चन्डोलमा चढाउनुअघि घरमै विशेष धार्मिक र सांस्कृतिक कर्म गरिन्थ्यो। हल्दी लगाउने, स्नान गराउने र परम्परागत पहिरन लगाइदिने चलन थियो। त्यसपछि टीकाटालो र दक्षिणा दिने विधि सम्पन्न गरी दुलहालाई चन्डोलमा बसालिन्थ्यो। चन्डोलभित्र दुलहासँगै उहाँका भाइलाई पनि राख्ने चलन थियो, जसले दुलहा एक्लो नहोस् भन्ने सामाजिक मान्यता दर्शाउँथ्यो। डोलीमा भने दुलहीलाई मात्र राख्ने परम्परा रहिआएको छ।
पहिले दुलहालाई चार जनाले काँधमा चन्डोल बोकेर बेहुलीको घरसम्म पुर्‍याउने र विवाहपछि दुलहीलाई डोलीमा काँधमै बोकेर बेहुलाको घर ल्याउने गरिन्थ्यो। यस क्रममा गाउँ–गाउँमा उत्सवमय वातावरण सिर्जना हुने गर्दथ्यो। तर हाल यो अभ्यास निकै सीमित बनेको छ। अहिले अधिकांश विवाहमा केही दूरीसम्म मात्र डोली–चन्डोल प्रयोग गरी त्यसपछि सवारी साधनमार्फत गन्तव्यमा पुर्‍याउने गरिन्छ।
यसैगरी, परम्परागत पहिरनको स्थान आधुनिक फेसनले लिन थालेको देखिन्छ। पहिला दुलहीले सेतो कपडा र बम्बै घघँरिया लगाउने चलन भए पनि अहिले आधुनिक र महँगा लुगा प्रयोग बढ्दै गएको छ। दुलहाको हकमा पनि कोट–पाइन्ट र टाइ सामान्य बन्दै गएका छन्। यसले राना थारू समुदायको मौलिक पहिचान झल्काउने सांस्कृतिक पक्ष कमजोर बन्दै गएको चिन्ता समुदायमा देखिएको छ।
समुदायका अगुवा तथा संस्कृतिविद्हरूले आधुनिकतालाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गर्न नसकिने भए पनि परम्परागत संस्कार संरक्षणका लागि नयाँ पुस्तामा चेतना अभिवृद्धि आवश्यक रहेको औँल्याएका छन्। डोली–चन्डोलजस्ता सांस्कृतिक प्रतीक जोगाउन समुदाय, स्थानीय तह र सरोकारवाला निकायबीच सहकार्य अपरिहार्य रहेको उनीहरूको धारणा छ।
राना थारू समुदायका लागि डोली–चन्डोल केवल विवाह संस्कारको अंश मात्र नभई सामूहिक पहिचान, सामाजिक सम्बन्ध र सांस्कृतिक गौरवको प्रतीक भएकाले यसको संरक्षण आजको महत्वपूर्ण आवश्यकता बन्दै गएको छ।

Previous Post

नागुमा मतदान बहिष्कारको निर्णय : लोकतन्त्रप्रतिको असन्तुष्टि कि राज्यको असफलता ?

Next Post

सांस्कृतिक चलचित्र महोत्सव हुँदै, ३९ देशका ८५ चलचित्रहरु निशुल्क हेर्न पाईने

Next Post
सांस्कृतिक चलचित्र महोत्सव हुँदै, ३९ देशका ८५ चलचित्रहरु निशुल्क हेर्न पाईने

सांस्कृतिक चलचित्र महोत्सव हुँदै, ३९ देशका ८५ चलचित्रहरु निशुल्क हेर्न पाईने

Discussion about this post

भर्खरै प्रकाशित

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

२०८३ कार्तिक २६, बिहीबार ६:४५
नागरिक विवेकको मत

नागरिक विवेकको मत

२०८३ कार्तिक २३, सोमबार ८:२०
 सक्षम नेतृत्व छानौं

 सक्षम नेतृत्व छानौं

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ७:०७
नारा होइन उत्पादन गर्

नारा होइन उत्पादन गर्

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ६:५९
कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

२०८३ कार्तिक २१, शनिबार १०:३४
महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

२०८३ श्रावण २९, शुक्रबार ६:५७
नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। हाम्रो कार्यालय भिमदत्त नगरपालिका वडा नं ४, कन्चनपुर अवस्थित छ।
अनलाईन सञ्चारमाध्यम दर्ता प्रमाणपत्र नं. : ३६८२–२०७९/८०
सूचीकरण प्रमाणपत्र नं. ३७३३
समाचार तथा विज्ञापनकालागि: +977 985-8751107
समाचार हेडलाइन
  • समाचार
  • राजनीति
  • आर्थिक
  • समाज
  • शिक्षा
  • धर्म संस्कृति
  • मनोरञ्जन
  • साहित्य र कला
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • खेलकुद
हाम्रो टिम
  • सम्पादक : हरि प्रसाद जोशी
  • व्यवस्थापक : प्रदिप राना
  • डेस्क प्रमुख : बिर सिंह ऐर
सामाजिक संजाल
Facebook X-twitter Youtube Envelope
Copyright © 2026 Sarthak Online. All Rights Reserved.
Live
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper

Copyright © 2024 Sarthak Online. All Rights Reserved.