पराजय अन्त्य होइन, सुधारको अवसर हो

सार्थक डेस्क।लोकतन्त्रको सुन्दरता नै यही हो—यहाँ हार र जीत दुवै स्वाभाविक हुन्छन्। कुनै दल सधैं विजेता रहँदैन, कुनै शक्ति सधैं प्रभावशाली रहँदैन। जनताको मन बदलिँदा राजनीतिक नक्सा पनि बदलिन्छ। त्यसैले आज देखिएको राजनीतिक उतार–चढावलाई अस्वाभाविक घटना होइन, वर्षौँदेखि थुप्रिएको जनअसन्तोषको लोकतान्त्रिक अभिव्यक्तिका रूपमा बुझ्नुपर्छ।
नेपालको तीन दशक लामो लोकतान्त्रिक यात्राले धेरै परिवर्तन देखायो, तर ती परिवर्तनले नागरिकको जीवनमा अपेक्षित सहजता, स्थिरता र विश्वास दिन सकेनन्। सरकार फेरिए, गठबन्धन बने र भत्किए, अनुहार बदलिए, तर जनताले महसुस गर्ने सुशासन, रोजगारी, विकास र उत्तरदायित्व कमजोर नै रह्यो। यही दूरीले पुराना दलहरूलाई विस्तारै जनभावनाबाट टाढा पुर्‍यायो।
राजनीतिमा सबैभन्दा खतरनाक रोग आत्मसन्तुष्टि हो। जब नेतृत्वलाई जनसमर्थन स्थायी लाग्न थाल्छ, तब उसले जनताको सन्देश सुन्न छाड्छ। आलोचनालाई सुझाव होइन, हमला ठान्न थाल्छ। त्यहीँबाट हारको बीउ रोपिन्छ। चुनावी परिणाम प्रायः एक दिनमा देखिन्छ, तर त्यसको कारण वर्षौँदेखि जमिरहेको हुन्छ।
नयाँ शक्तिहरूको उदय पनि यही शून्यको परिणाम हो। जब पुराना दलहरूले आशा जगाउन सक्दैनन्, समाजले विकल्प खोज्छ। तर विकल्पको उदय मात्र पर्याप्त हुँदैन। उसले इमानदारी, पारदर्शिता र परिणामबाट आफूलाई प्रमाणित गर्नैपर्छ। नत्र पुरानो निराशाको ठाउँमा नयाँ निराशा बस्न धेरै समय लाग्दैन।
आजको सन्देश स्पष्ट छ, जनता नै लोकतन्त्रका अन्तिम निर्णायक हुन्। हार भएकाहरूले यसलाई अपमान होइन, आत्मसमीक्षाको अवसर बनाउनुपर्छ। जित्नेहरूले यसलाई स्थायी विजय होइन, अस्थायी जिम्मेवारी ठान्नुपर्छ। लोकतन्त्रमा जनमतलाई बेवास्ता गर्नेहरू ढिलो–चाँडो कमजोर हुन्छन्।
नेपाललाई अहिले दोषारोपण होइन, राजनीतिक परिपक्वता चाहिएको छ। जनताको सन्देश बुझ्ने, संगठन सुधार्ने, नयाँ पुस्तालाई ठाउँ दिने र शासनलाई जनमुखी बनाउने साहस जसले देखाउँछ, भविष्य उसैतर्फ मोडिन सक्छ। लोकतन्त्रमा हार र जीत त स्वाभाविक प्रक्रिया हुन्, तर जनमतबाट पाठ सिक्ने क्षमता नै असली राजनीतिक परिपक्वता हो।