जेनजी आन्दोलनमा ७६ जनाको मृत्यु, ३८ अझै उपचाररत

सार्थक ब्यूरो।भदौ २३ र २४ गते भएको जेनजी आन्दोलनले मुलुकभर ठूलो मानवीय क्षति बेहोर्नुपर्‍यो। स्वास्थ्य मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार ७६ जनाले ज्यान गुमाए भने अझै ३८ जना उपचाररत छन्। यस तथ्याङ्कले आन्दोलनको तीव्रता मात्र होइन, व्यवस्थापनमा देखिएका चुनौतीहरू पनि उजागर गर्छ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. प्रकाश बुढाथोकीका अनुसार ४९ जना अस्पताल पुग्नेबित्तिकै वा उपचारकै क्रममा निधन भएका थिए। यसले तत्कालीन उपचार सेवा, पूर्वतयारी र आकस्मिक व्यवस्थापनप्रति प्रश्न उठाउँछ। २ हजार ३१६ मध्ये २ हजार २२९ जना उपचारपछि घर फर्किनु सकारात्मक भए पनि मृत्यु र दीर्घकालीन असरबीचको अन्तर स्पष्ट देखिन्छ।
७६ जनाको मृत्यु कुनै सामान्य घटना होइन। यसले राजनीतिक आन्दोलनका नाममा नागरिकले चुकाइरहेको मूल्यलाई देखाउँछ। ठूलो संख्यामा घाइते र मृत्यु हुनु, आन्दोलन शान्तिपूर्ण नभई हिंसात्मक दिशातर्फ गएको संकेत हो। प्रश्न उठ्छ— यस्तो आन्दोलनबाट वास्तविक उपलब्धि के रह्यो र नागरिकले चुकाएको मूल्य कति उचित थियो ?
यो घटनाबाट राज्यको भूमिकामा दुई किसिमको मूल्यांकन हुन्छ। पहिलो, पूर्वतयारीको कमीका कारण ठूलो संख्यामा जनहानि हुन पुगेको देखिन्छ। दोस्रो, उपचार र उद्धारमा राज्यले तुलनात्मक रूपमा चाँडो कदम चाले पनि परिणाम सन्तोषजनक रहन सकेन।
जेनजी आन्दोलनका तथ्याङ्कहरूले स्पष्ट पार्छन् कि मुलुकमा राजनीतिक असन्तोष अझै गहिरो छ र त्यसको परिणाम नागरिककै ज्यानमा खेलिनु दुःखद वास्तविकता हो। अब चुनौती सरकार र राजनीतिक नेतृत्वमाथि छ— आन्दोलनको मूल कारण समाधान गर्ने कि अर्को ठूलो मानवीय मूल्य तिर्ने जोखिम बाँकी राख्ने ?