कञ्चनपुरमा महिला मतदाता बढी : निर्वाचन परिणाममा निर्णायक प्रभावको संकेत

सार्थक डेस्क।आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै कञ्चनपुर जिल्लाको मतदाता विवरण सार्वजनिक भएपछि यहाँको निर्वाचन राजनीतिमा एउटा महत्वपूर्ण संकेत देखिएको छ—महिला मतदाताको संख्या पुरुषभन्दा बढी हुनु। कुल तीन लाख १४ हजार ३८५ मतदातामध्ये एक लाख ६० हजार ३१६ महिला मतदाता छन्, जुन पुरुष मतदाताको संख्याभन्दा छ हजारभन्दा बढी हो। यो तथ्याङ्क केवल संख्यात्मक उपलब्धि मात्र नभई निर्वाचनको दिशा निर्धारण गर्ने सम्भावित कारकका रूपमा पनि हेर्न सकिन्छ।
कञ्चनपुरमा महिला मतदाताको संख्या पुरुषभन्दा बढी हुनु सामाजिक सचेतना, नागरिक पहिचान र राजनीतिक सहभागिताको सूचक हो। विगतमा मतदानमा महिला सहभागिता तुलनात्मक रूपमा कम हुने धारणा रहँदै आए पनि पछिल्ला वर्षमा मतदाता नामावलीमा महिलाको सक्रिय दर्ताले राजनीतिक दलहरूका लागि नयाँ रणनीतिक चुनौती र अवसर दुवै सिर्जना गरेको छ। अब उम्मेदवार र दलहरूले महिला सरोकार, रोजगारी, स्वास्थ्य, शिक्षा र सामाजिक सुरक्षालाई बेवास्ता गर्न नसक्ने अवस्था बनेको छ।
जिल्लामा प्रतिनिधिसभाका लागि तीन निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण गरिएका छन्। क्षेत्र नम्बर २ मा सबैभन्दा बढी एक लाख नौ हजार ५७४ मतदाता रहेका छन् भने क्षेत्र नम्बर १ मा सबैभन्दा कम एक लाख एक हजार ७२४ मतदाता छन्। मतदाताको यस्तो वितरणले उम्मेदवार चयन, प्रचार रणनीति र स्रोत परिचालनमा प्रत्यक्ष असर पार्ने देखिन्छ। धेरै मतदाता भएको क्षेत्रमा सानो मतान्तरले पनि परिणाम उल्टिन सक्ने भएकाले दलहरू थप सजग बन्नुपर्ने अवस्था छ।
मतदाताको संख्या बढेसँगै मतदान केन्द्रको संख्या पनि बढाइएको छ। अघिल्लो निर्वाचनमा रहेका तीन सय ४६ मतदान केन्द्रलाई यसपटक तीन सय ६० पुर्‍याइएको छ। यसले मतदातालाई सहज पहुँच दिने प्रयास देखिए पनि व्यवस्थापन र सुरक्षाको चुनौती पनि सँगसँगै बढाएको छ। कृष्णपुर नगरपालिकाका दुई मतदानस्थल स्थानान्तरण हुनु र निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ मा अस्थायी मतदान केन्द्रबारे छलफल हुनु निर्वाचन व्यवस्थापन लचिलो बनाउन खोजिएको संकेत हो।
तीनवटै निर्वाचन क्षेत्रमा निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय स्थापना भइसकेको, कर्मचारी र सुरक्षाकर्मी परिचालन तथा आवश्यक सामग्री व्यवस्थापन भइरहेको तथ्यले प्रशासनिक तयारी समयमै अगाडि बढेको देखाउँछ। तर, महिला मतदाताको संख्या बढी भएको सन्दर्भमा मतदानस्थलको सुरक्षा, पहुँच र महिला मैत्री वातावरण सुनिश्चित गर्नुपर्ने जिम्मेवारी अझ बढेको छ।
कञ्चनपुरको मतदाता संरचनाले यो निर्वाचनमा महिलाको भूमिका निर्णायक बन्न सक्ने स्पष्ट संकेत दिएको छ। राजनीतिक दल र उम्मेदवारहरूले यदि महिला मतदाताको अपेक्षा र प्राथमिकतालाई सम्बोधन गर्न सकेनन् भने परिणाम उनीहरूका लागि अनपेक्षित हुन सक्छ। त्यसैले कञ्चनपुरको निर्वाचन अब केवल संख्याको खेल होइन, सामाजिक चेतना र सहभागिताको परीक्षा पनि हो।