सार्थक अनलाईन
Live
Top Logo Side Ad
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper
Live
No Result
View All Result
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
  • राजनीति
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
  • प्रदेश समाचार
  • रोचक
  • खेल समाचार
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
  • ENGLISH
  • ePaper

कानुनको शासन त्यतिबेला मात्र अर्थपूर्ण हुन्छ

सार्थक अनलाईन by सार्थक अनलाईन
२०८३ श्रावण १३, बुधबार ७:१२
in Breaking (With Image), समाचार, हाम्रो विचार
0
औद्योगिक उपयोग हुन नसक्दा

सार्थक डेस्क। प्रजातान्त्रिक शासन व्यवस्थाको सबैभन्दा ठूलो आधार कानुनको शासन हो। कानुनको शासन त्यतिबेला मात्र अर्थपूर्ण हुन्छ, जब राज्यका सबै निकाय, राजनीतिक नेतृत्व र आम नागरिकमाथि एउटै कानुनी मापदण्ड लागू हुन्छ। यदि एउटै प्रकृतिका घटनामा परिस्थिति वा सत्ता परिवर्तनसँगै कानुनी व्याख्या र जिम्मेवारी निर्धारणका आधार बदलिन्छन् भने त्यसले न्याय प्रणालीप्रतिको जनविश्वास कमजोर बनाउँछ।
सुनसरीमा प्रहरीको गोलीबाट एक नागरिकको मृत्यु भएको घटनाले फेरि राज्यको जिम्मेवारी, सुरक्षा निकायको भूमिका र कानुनी उत्तरदायित्वबारे बहसलाई सतहमा ल्याएको छ। यस्ता घटनामा पहिलो आवश्यकता निष्पक्ष, स्वतन्त्र र विश्वसनीय अनुसन्धान हो। घटनाको सत्यतथ्य स्थापित नगरी कसैलाई दोषी वा निर्दोष घोषणा गर्नु कानुनी राज्यको सिद्धान्तसँग मेल खाँदैन। तर अनुसन्धानको मापदण्ड सबै घटनामा समान हुनुपर्छ भन्ने अपेक्षा भने स्वाभाविक र जायज हो।
नेपालमा विगतमा पनि प्रहरी कारबाहीका क्रममा नागरिकको ज्यान गएको घटनापछि तत्कालीन राजनीतिक नेतृत्वको नैतिक तथा कानुनी जिम्मेवारीबारे तीव्र बहस भएको थियो। कतिपय अवस्थामा राजनीतिक नेतृत्वमाथि प्रत्यक्ष जिम्मेवारीको प्रश्न उठाइयो भने कतिपय अवस्थामा अनुसन्धानको निष्कर्ष पर्खनुपर्ने तर्क प्रस्तुत गरियो। यही भिन्न दृष्टिकोणले आज एउटा गम्भीर प्रश्न जन्माएको छ—के कानुनी सिद्धान्त व्यक्ति र सरकारअनुसार बदलिने हो, वा सबैका लागि समान रहने हो ?
प्रहरी राज्यको सुरक्षा संयन्त्र हो। त्यसका हरेक कारबाही कानुनी दायराभित्र हुनुपर्छ। बल प्रयोगको औचित्य, त्यसको आवश्यकता र अनुपातिकता कानुनले निर्धारण गर्छ। यदि कानुनविपरीत बल प्रयोग भएको पुष्टि हुन्छ भने प्रत्यक्ष संलग्न अधिकारीदेखि आवश्यक परे आदेश दिने तहसम्म जिम्मेवारी निर्धारण हुनुपर्छ। तर त्यो जिम्मेवारी कानुनी प्रक्रिया र प्रमाणका आधारमा तय हुनुपर्छ, राजनीतिक आग्रह वा प्रतिशोधका आधारमा होइन।
न्यायको अर्को महत्वपूर्ण आधार समानता हो। एउटै प्रकृतिको घटनामा फरक–फरक मापदण्ड अपनाइयो भने नागरिकले न्याय प्रणालीलाई निष्पक्ष ठान्न सक्दैनन्। यसले राजनीतिक ध्रुवीकरण मात्र बढाउँदैन, राज्यका संस्थाप्रतिको विश्वास पनि कमजोर बनाउँछ। त्यसैले कुनै पनि घटनामा अनुसन्धान, अभियोजन र न्यायिक प्रक्रियाको एउटै मापदण्ड लागू हुनु लोकतान्त्रिक राज्यको अनिवार्य शर्त हो।
आज आवश्यक कुरा दोषारोपणको प्रतिस्पर्धा होइन, सत्यको खोजी हो। अनुसन्धानले जसलाई जिम्मेवार ठहर गर्छ, उसमाथि कानुनबमोजिम कारबाही हुनुपर्छ। यदि राजनीतिक नेतृत्वको जिम्मेवारी स्थापित हुने कानुनी आधार छ भने त्यो वर्तमान होस् वा विगत, सबैका लागि समान रूपमा लागू हुनुपर्छ। यदि त्यस्तो आधार छैन भने कुनै पनि व्यक्तिलाई राजनीतिक पूर्वाग्रहका आधारमा दोषी घोषणा गर्नु उचित हुँदैन।
सरकार बदलिन्छन्, सत्ता फेरिन्छ, राजनीतिक समीकरण परिवर्तन हुन्छन्। तर कानुनको चरित्र परिवर्तन हुनु हुँदैन। लोकतन्त्रको बल नै यही हो कि न्याय चयनात्मक हुँदैन, समान हुन्छ। नागरिकले अपेक्षा गर्ने पनि यही हो—राज्यले व्यक्ति होइन, सिद्धान्त हेरेर निर्णय गरोस्। कानुनको तराजु सबैका लागि बराबर रह्यो भने मात्र न्यायको अनुभूति स्थापित हुनेछ र लोकतन्त्रप्रतिको जनविश्वास अझ बलियो बन्नेछ।

Previous Post

दार्चुलामा काठको पुल भत्किँदा खोलामा बगेर एक जनाको ज्यान गयो

Next Post

देशभर गुरु पूर्णिमा तथा व्यास जयन्ती श्रद्धापूर्वक मनाइँदै

Next Post
देशभर गुरु पूर्णिमा तथा व्यास जयन्ती श्रद्धापूर्वक मनाइँदै

देशभर गुरु पूर्णिमा तथा व्यास जयन्ती श्रद्धापूर्वक मनाइँदै

Discussion about this post

भर्खरै प्रकाशित

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

 तिहारका नाममा खुलेआम पटाका पड्काउदा 

२०८३ कार्तिक २६, बिहीबार ६:४५
नागरिक विवेकको मत

नागरिक विवेकको मत

२०८३ कार्तिक २३, सोमबार ८:२०
 सक्षम नेतृत्व छानौं

 सक्षम नेतृत्व छानौं

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ७:०७
नारा होइन उत्पादन गर्

नारा होइन उत्पादन गर्

२०८३ कार्तिक २२, आईतवार ६:५९
कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

कञ्चनपुरमा सरकारी धान खरिद सुरु, कोटा नपाउँदा किसान निराश

२०८३ कार्तिक २१, शनिबार १०:३४
महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

महाकाली करिडोरको कछुवा गति : १५ वर्षमा ६ किलोमिटर मात्रै कालोपत्रे

२०८३ श्रावण २९, शुक्रबार ६:५७
नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। हाम्रो कार्यालय भिमदत्त नगरपालिका वडा नं ४, कन्चनपुर अवस्थित छ।
अनलाईन सञ्चारमाध्यम दर्ता प्रमाणपत्र नं. : ३६८२–२०७९/८०
सूचीकरण प्रमाणपत्र नं. ३७३३
समाचार तथा विज्ञापनकालागि: +977 985-8751107
समाचार हेडलाइन
  • समाचार
  • राजनीति
  • आर्थिक
  • समाज
  • शिक्षा
  • धर्म संस्कृति
  • मनोरञ्जन
  • साहित्य र कला
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • खेलकुद
हाम्रो टिम
  • सम्पादक : हरि प्रसाद जोशी
  • व्यवस्थापक : प्रदिप राना
  • डेस्क प्रमुख : बिर सिंह ऐर
सामाजिक संजाल
Facebook X-twitter Youtube Envelope
Copyright © 2026 Sarthak Online. All Rights Reserved.
Live
  • गृहपृष्ठ
  • समाचार
    • विश्व समाचार
  • स्वास्थ्य
  • आर्थिक
    • शेयर बजार
    • बैंक तथा वित्त
  • राजनीति
    • नेपाली काङ्ग्रेस
    • नेकपा एमाले
    • माओवादी
    • राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
  • अन्तर्वार्ता
  • अभिलेख
    • हाम्रो विचार
    • फोटो फिचर
  • प्रदेश समाचार
    • कोशी प्रदेश
    • मधेश प्रदेश
    • बागमती प्रदेश
    • गण्डकी प्रदेश
    • लुम्बिनी प्रदेश
    • कर्णाली प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम प्रदेश
  • रोचक
  • खेल समाचार
    • स्थानीय खेल
    • राष्ट्रीय खेल
    • अन्तर्राष्ट्रिय खेल
  • अन्तर्राष्ट्रिय
  • विविध
    • धर्म संस्कृति
    • मनोरञ्जन
    • मौसम
    • शिक्षा
    • समाज
    • साहित्य र कला
  • ENGLISH
  • ePaper

Copyright © 2024 Sarthak Online. All Rights Reserved.