सन् २०२५ को विरासत र सन् २०२६ का अपेक्षा: उत्सव, संकट र विश्वको साझा जिम्मेवारी र विश्वभर २०२६ को स्वागत

सार्थक ब्यूरो ।विश्वले इस्वी संवत् सन् २०२६ मा प्रवेश गरेको छ । येशु ख्रिस्टको जन्मलाई आधार मानेर विकसित ग्रेगोरियन पात्रोअनुसार मनाइने नयाँ वर्ष अब केवल धार्मिक वा सांस्कृतिक पर्वमा सीमित छैन । यो आधुनिक विश्व व्यवस्थामा आत्ममूल्यांकन, उपलब्धि र असफलताको समीक्षा तथा भविष्यका चुनौतीहरू सामना गर्ने सामूहिक प्रतिबद्धताको प्रतीक बन्दै गएको छ ।
न्युयोर्कको टाइम्स स्क्वायरदेखि सिड्नी हार्बरसम्म, लन्डनको थेम्स नदी किनारदेखि ब्राजिलको कोपाकाबाना समुद्रतटसम्म नयाँ वर्षको स्वागत भव्य रूपमा गरियो । यी दृश्यहरूले विश्वव्यापी सांस्कृतिक समानता र ‘ग्लोबल भिलेज’ को अवधारणालाई अझ सुदृढ बनाएको देखिन्छ । यद्यपि, हङकङमा आगलागी दुर्घटनाका कारण आतिशबाजी कार्यक्रम रद्द हुनुले उत्सवसँगै संवेदनशीलता र मानवीय चेतनाको सन्तुलन पनि आवश्यक रहेको सन्देश दिएको छ ।
नेपालमा समेत अंग्रेजी नयाँ वर्ष मनाउने प्रवृत्ति पछिल्ला वर्षहरूमा तीव्र रूपमा बढेको छ । ठमेल, बौद्ध, पोखरा, सौराहा जस्ता पर्यटकीय क्षेत्रहरूमा देखिएको चहलपहलले पर्यटन अर्थतन्त्रमा यस पर्वको बढ्दो प्रभाव संकेत गर्छ । तर, यससँगै स्थानीय संस्कृति, मौलिक चाडपर्व र उपभोगवादी संस्कृतिबीचको सन्तुलनबारे बहस पनि उत्तिकै सान्दर्भिक बन्दै गएको छ ।
सन् २०२५ विश्व राजनीतिका लागि असहज तर निर्णायक वर्षका रूपमा स्मरण गरिने देखिन्छ । अमेरिकामा डोनाल्ड ट्रम्प पुनः राष्ट्रपति निर्वाचित हुनु, गाजामा नाजुक युद्धविराम, युक्रेन युद्धको निरन्तरता र विश्वव्यापी राजनीतिक ध्रुवीकरणले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई थप जटिल बनायो । बहुपक्षीय संस्थाहरूको प्रभावकारिता, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र विश्व शान्तिको अवधारणामाथि गम्भीर प्रश्न उठेका छन् ।
सन् २०२५ विश्वकै तातो वर्षहरूमध्ये एकका रूपमा दर्ज हुनु केवल तथ्यांक होइन, चेतावनी हो । युरोपका डढेलो, अफ्रिकाको खडेरी र दक्षिणपूर्व एशियाका विनाशकारी वर्षाले जलवायु परिवर्तन अब भविष्यको खतरा नभई वर्तमानको संकट बनिसकेको स्पष्ट संकेत दिएका छन् । जलवायु न्याय, विकसित र विकासशील देशबीचको जिम्मेवारी बाँडफाँड, तथा प्रतिवद्धताको कार्यान्वयन अब ढिलाइ गर्न नसकिने चरणमा पुगेको छ ।
प्रविधि र विज्ञानतर्फ हेर्दा सन् २०२५ ले आशा र चिन्ता दुवै जन्मायो । कृत्रिम बुद्धिमताको तीव्र विकासले उत्पादनशीलता र नवप्रवर्तनका नयाँ सम्भावना खोले पनि नियमन, रोजगारी र नैतिकताको बहसलाई तीव्र बनाएको छ । नासाको आर्टेमिस–२ चन्द्र अभियानको तयारीले मानव सभ्यताको अन्तरिक्ष यात्रामा नयाँ अध्यायको संकेत गरेको छ । खेलकुद क्षेत्रमा आगामी शीतकालीन ओलम्पिक र उत्तर अमेरिकामा हुने फुटबल विश्वकपको तयारीले विश्वलाई फेरि एकपटक साझा उत्साहमा बाँध्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
नयाँ वर्षसँगै मध्यपूर्व र खाडी क्षेत्र विश्व राजनीतिका सबैभन्दा संवेदनशील रंगमञ्चका रूपमा उभिएका छन् । गाजामा स्थायी युद्धविरामको सम्भावना, इजरायल–इरान तनाव, सिरिया, इराक, यमन, सुडान र लिबियाका द्वन्द्व समाधान प्रयासहरू विश्व शान्तिका लागि निर्णायक बन्नेछन् । अब्राहाम सम्झौताको सम्भावित विस्तार र चीन–अरब कूटनीतिक सम्बन्धको ७०औँ वर्षगाँठले विश्व शक्ति सन्तुलनमा नयाँ समीकरण थप्न सक्छ ।
खाडी राष्ट्रहरूले तेल निर्भरता घटाउँदै पर्यटन, नवीकरणीय ऊर्जा, हरित हाइड्रोजन र एआईमा लगानी बढाउनु दीर्घकालीन आर्थिक रूपान्तरणको संकेत हो । युवा जनशक्तिको सीप विकास, निजी क्षेत्र प्रवर्द्धन र जलवायु अनुकूल नीतिले मात्र यी देशहरूको स्थायित्व सुनिश्चित गर्न सक्छ । यही पाठ विश्वका अन्य विकासोन्मुख देशहरूका लागि पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ ।
यसरी सन् २०२५ का उपलब्धि, पीडा र चुनौतीलाई स्मरण गर्दै विश्वले सन् २०२६ लाई स्वागत गरेको छ । नयाँ वर्ष केवल पात्रो फेरिने क्षण होइन, सामूहिक जिम्मेवारी र सहकार्यको पुनःसंकल्प हो । शान्ति, जलवायु न्याय, प्रविधिको मानवीय उपयोग र दिगो विकासतर्फ विश्व अघि बढ्न सके मात्र सन् २०२६ साँच्चै अर्थपूर्ण नयाँ वर्ष बन्न सक्छ ।